Krew w stolcu – przyczyny, diagnostyka i kiedy zgłosić się do lekarza

Krew w stolcu to objaw świadczący o krwawieniu z przewodu pokarmowego, które może pochodzić z jego dolnego lub górnego odcinka. Przyczyną bywają łagodne schorzenia odbytu, ale także poważne choroby zapalne i nowotworowe jelita grubego. Każdy epizod krwawienia wymaga ustalenia źródła.

• Najczęściej przyczyną są hemoroidy i szczelina odbytu
• Krwawienie może towarzyszyć nieswoistym chorobom zapalnym jelit
• Polipy i nowotwory jelita grubego mogą objawiać się krwią utajoną
• Ciemny, smolisty stolec sugeruje krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego
• Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i endoskopii

Zobacz też: Bóle brzucha – przyczyny, diagnostyka i kiedy wymagają pilnej pomocy

Czy hemoroidy i szczelina odbytu są najczęstszą przyczyną krwi w stolcu?

Krew w stolcu najczęściej wynika z chorób odbytu, takich jak hemoroidy i szczelina odbytu.

Hemoroidy to poszerzone sploty żylne kanału odbytu, które mogą krwawić podczas wypróżnienia. Krew ma zwykle jasnoczerwony kolor i pojawia się na papierze toaletowym lub powierzchni stolca.

Szczelina odbytu to podłużne pęknięcie błony śluzowej odbytu, powodujące ból i niewielkie krwawienie. Objawy nasilają się przy twardym stolcu, dlatego zwiększenie podaży błonnika pokarmowego może zmniejszyć ryzyko nawrotów.

Czy nieswoiste choroby zapalne jelit powodują przewlekłe krwawienia?

Krew w stolcu może być objawem nieswoistych chorób zapalnych jelit, obejmujących wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna.

W przebiegu tych chorób dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej jelita, co prowadzi do jej owrzodzenia i krwawienia. Objawom często towarzyszą biegunka, ból brzucha i utrata masy ciała.

W diagnostyce kluczowe znaczenie ma kolonoskopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Badania laboratoryjne mogą wykazywać niedokrwistość oraz podwyższone wskaźniki zapalne.

Czy polipy i nowotwory jelita grubego mogą objawiać się krwią utajoną?

Krew w stolcu może mieć charakter utajony i być pierwszym objawem polipów lub nowotworów jelita grubego.

Polipy jelita grubego są zmianami łagodnymi, które mogą ulec zezłośliwieniu. Nowotwory jelita grubego często krwawią w sposób niewidoczny gołym okiem, dlatego badanie na krew utajoną w kale jest elementem programów przesiewowych.

Do objawów sugerujących poważną przyczynę należą:

• Niewyjaśniona utrata masy ciała
• Zmiana rytmu wypróżnień
• Niedokrwistość
• Osłabienie

W takich przypadkach konieczna jest pilna kolonoskopia.

Czy wrzody żołądka i uchyłki jelita grubego mogą powodować krwawienie?

Krew w stolcu może pochodzić z górnego odcinka przewodu pokarmowego, na przykład w przebiegu wrzodów żołądka.

Wrzody żołądka, często związane ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), mogą prowadzić do krwawienia objawiającego się smolistym stolcem. W takich przypadkach wykonuje się gastroskopię w celu identyfikacji źródła krwawienia.

Uchyłki jelita grubego również mogą krwawić, czasem obficie i bez bólu. Nagłe, intensywne krwawienie wymaga pilnej interwencji i zgłoszenia się do SOR.

Diagnostyka obejmuje:

• Badanie per rectum
• Kolonoskopię
• Gastroskopię w uzasadnionych przypadkach

Q&A

Czy jasnoczerwona krew zawsze oznacza hemoroidy?
Nie. Może pochodzić także z innych części jelita grubego.

Kiedy zgłosić się do lekarza?
Zawsze przy pierwszym epizodzie krwawienia lub gdy objawy się powtarzają.

Czy badanie na krew utajoną jest wiarygodne?
Tak, jest skutecznym narzędziem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego.

Czy krwawienie może być wywołane infekcją?
Tak, niektóre zakażenia bakteryjne, takie jak Salmonella czy Shigella, mogą powodować biegunkę z domieszką krwi.

Źródła:

1. NICE Guidelines. Suspected cancer: recognition and referral.
2. European Crohn’s and Colitis Organisation (ECCO) Guidelines.
3. World Gastroenterology Organisation Global Guidelines.
4. Sung JJY et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs and gastrointestinal bleeding.
5. American College of Gastroenterology Guidelines on lower gastrointestinal bleeding.