Ból w prawym podżebrzu – przyczyny, diagnostyka i możliwe powikłania

Ból w prawym podżebrzu to dolegliwość zlokalizowana pod prawym łukiem żebrowym, najczęściej związana z chorobami pęcherzyka żółciowego, wątroby lub dróg żółciowych. Może mieć charakter kolkowy, tępy lub ostry i wymaga różnicowania z przyczynami ze strony trzustki, nerek oraz klatki piersiowej.

• Najczęstszą przyczyną jest kamica żółciowa
• Ostry, narastający ból może wskazywać na zapalenie pęcherzyka żółciowego
• Choroby wątroby powodują tępy ból i uczucie rozpierania
• Ból promieniujący do pleców może towarzyszyć zapaleniu trzustki
• Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne i USG jamy brzusznej

Zobacz też: Bóle brzucha – przyczyny, diagnostyka i kiedy wymagają pilnej pomocy

Czy kamica żółciowa jest najczęstszą przyczyną bólu w prawym podżebrzu?

Ból w prawym podżebrzu najczęściej jest związany z kamicą żółciową, w której złogi blokują odpływ żółci z pęcherzyka żółciowego.

Charakterystyczna jest kolka żółciowa – nagły, silny ból pojawiający się po spożyciu tłustego posiłku. Dolegliwości mogą promieniować do prawej łopatki lub pleców. Napad trwa od kilkudziesięciu minut do kilku godzin.

Czynnikiem ryzyka są m.in. otyłość i zaburzenia metaboliczne. W diagnostyce podstawowe znaczenie ma USG jamy brzusznej.

Kiedy podejrzewać zapalenie pęcherzyka żółciowego lub zapalenie trzustki?

Ból w prawym podżebrzu o charakterze stałym i narastającym może świadczyć o zapaleniu pęcherzyka żółciowego.

Stanowi temu często towarzyszy gorączka, nudności oraz bolesność uciskowa w prawym podżebrzu. Nieleczone zapalenie może prowadzić do powikłań, takich jak ropień lub perforacja.

Zapalenie trzustki zwykle powoduje silny ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców, jednak w początkowej fazie może być odczuwany również po prawej stronie. Objawy obejmują uporczywe wymioty i ogólne pogorszenie stanu.

Do objawów wymagających pilnej konsultacji należą:

• Wysoka gorączka
• Uporczywe wymioty
• Narastający ból
• Objawy wstrząsu

Czy choroby wątroby mogą powodować przewlekły ból?

Ból w prawym podżebrzu może mieć związek z chorobami wątroby, zwłaszcza gdy dochodzi do jej powiększenia.

Stłuszczenie wątroby oraz zapalenie wątroby prowadzą do rozciągania torebki wątrobowej, co powoduje tępy, przewlekły ból lub uczucie pełności. Objawom może towarzyszyć żółtaczka, osłabienie i utrata apetytu.

W diagnostyce wykonuje się próby wątrobowe oceniające aktywność enzymów oraz badanie ultrasonograficzne.

Czy inne schorzenia mogą imitować ból w prawym podżebrzu?

Ból w prawym podżebrzu nie zawsze pochodzi z jamy brzusznej.

Kamica nerkowa może powodować ból promieniujący do pachwiny, często o charakterze kolkowym. Zespół jelita drażliwego może wywoływać dolegliwości w tej okolicy w związku z zaburzeniami motoryki jelit.

Również zapalenie płuc dolnego płata prawego, zapalenie chrząstek żebrowych czy urazy żeber mogą dawać podobne objawy bólowe.

Diagnostyka różnicowa obejmuje:

• USG jamy brzusznej
• Badania laboratoryjne
• W uzasadnionych przypadkach badania obrazowe klatki piersiowej

Q&A

Czy każdy ból w prawym podżebrzu oznacza kamicę?
Nie, może mieć wiele przyczyn, dlatego konieczna jest diagnostyka.

Kiedy zgłosić się do lekarza?
Gdy ból jest silny, utrzymuje się lub towarzyszy mu gorączka i wymioty.

Czy żółtaczka jest niepokojąca?
Tak, wymaga pilnej oceny funkcji wątroby i dróg żółciowych.

Jakie badanie wykonuje się najczęściej?
Podstawowym badaniem obrazowym jest USG jamy brzusznej.

Źródła:

1. European Association for the Study of the Liver (EASL) Clinical Practice Guidelines.
2. Tokyo Guidelines for the management of acute cholecystitis.
3. Tenner S et al. Acute pancreatitis guidelines. American Journal of Gastroenterology.
4. NICE Guidelines. Gallstone disease.
5. World Gastroenterology Organisation Global Guidelines.